Wiktoria: i fragmenty kości, i odłamki skał | Cloakroom 2025/2026 – wernisaż wystawy

Każde teraz od razu staje się przeszłością. A ta, gdy ulega ostatecznemu zapomnieniu i zatarciu, może być rekonstruowana ze śladów w ziemi, w której mieszają się organiczne i nieorganiczne resztki, fragmenty kości, odłamki skał. To, co pochodzi z ludzkiego ciała, ale też spoza niego, ponownie tworzy „praglinę”, pozwalającą kształtować nowe.

Wystawa Wiktorii „i fragmenty kości, i odłamki skał” w Cricotece to kolejna warstwa wielowątkowego projektu artystki, którego główną ideą jest odbudowywanie utraconej relacji człowieka i natury, poprzez cielesny kontakt z tym, co najbardziej pierwotne. Artystka swoje poszukiwania rozpisuje za pomocą rzeźbiarskich instalacji, obiektów performatywnych, prac wideo oraz fotograficznych kolaży. Wszystkie one rozgrywają napięcie występujące między rzeźbą a ciałem odbiorcy. Uzyskiwany kontrast wzmacniany jest somatycznym dialogiem z performansem „Gdybym była kamieniem, nosiłabym siebie”, wykonanym przez Jagnę Nawrocką i Bartosza Jakubowskiego, który jest integralną częścią projektu „Imprint-Sculptures” Wiktorii, a jego kolejna odsłona towarzyszyć będzie otwarciu wystawy w Cricotece.

Rzeźby-odciski powstały z inspiracji praktykami ekoseksualnymi. Artystka aktywuje je podczas sensorycznych, kolektywnych spotkań, w których uczestniczą zarówno odbiorcy, jak i inne osoby artystyczne zapraszane przez Wiktorię. Performatywne obiekty są wówczas narzędziami do fizycznego zbliżenia do natury poprzez obcowanie i dotykanie, sprzyjając zacieśnianiu więzi emocjonalnych i duchowych uczestników i uczestniczek. Wobec permanentnego stanu wyjątkowego współczesności Wiktoria reżyseruje leczniczy rytuał ex voto, w którym niemalże przekracza granice tkanek. Jednocześnie, podobnie jak w praktykach Tadeusza Kantora, kamienne uprzęże artystki nie tylko są kostiumami, a bioobiektami, nadbudowującymi ciało. Stają się pretekstem do przyglądania się sobie i innym, rodzą pytania o granice ciała i tożsamości. Dzięki zetknięciu skóry i kamienia stwarza się nowa ludzko-kamienna forma.

Performatywna opowieść Nawrockiej i Jakubowskiego ożywia materię obiektów Wiktorii. Za pomocą somatycznych metod uzdrawiania artyści zaglądają w głąb historii, zwracają się ku archeologii. Dzięki aktom dotyku i dźwięku naginają czas i zacierają różnice między tytułowymi kością i skałą. W ten sposób tworzą rytualną choreografię w hołdzie naturze. Performerzy otwierają kamiennym kluczem portal do utopijnej rzeczywistości, zbudowanej na wielogatunkowej czułości. I jak w ostatnim etapie twórczości Kantora, Wiktoria tworzy spektakl podobny do Teatru Miłości i Śmierci, w którym przyszłość może być teraz.

wystawa:

artystka: Wiktoria

osoby kuratorskie: Natalia Barczyńska, Kamil Kuitkowski

performance:

koncept: Wiktoria, Bartosz Jakubowski, Jagna Nawrocka

wykonanie, choreografia, dramaturgia, charakteryzacja, tekst i soundscape: Bartosz Jakubowski, Jagna Nawrocka

rzeźby: Wiktoria

Program Cloakroom 2025/2026

IV edycja programu wystawienniczego Cricoteki „Cloakroom” opartego na łączeniu praktyk wizualnych i performatywnych zderza sztukę najnowszą ze spuścizną Tadeusza Kantora, rozumianą jako politycznie i krytycznie aktualną. Kuratorem programu jest Kamil Kuitkowski, a każda z edycji budowana jest wobec problemowej osi. Założeniem wystaw zaplanowanych na przełom 2025 i 2026 r. jest eksploracja relacji sztuk wizualnych, polityk ciała i pamięci ze sposobami, w jakie technologia wpływa na współczesne formy wypowiedzi artystycznej, przemiany społeczne, a także działania instytucji kultury – zwłaszcza w kontekście archiwów.

Program opiera się na trzech indywidualnych wystawach zrealizowanych przez zaproszone artystki, artystów i osoby artystyczne z różnych pokoleń. Ich twórczość prezentowana
w Cricotece bada w różny sposób napięcia pomiędzy cielesnością i technologią, pamięcią
i tożsamością, teraźniejszością i przeszłością. W ramach cyklu zaprezentowane zostaną wystawy: Jacka Marii Stokłosy, Agaty Lankamer oraz Wiktorii (ta druga we współpracy
z kuratorką Natalią Barczyńską).