opera.exe | Opera Rara

Eryk Makohon koncepcja choreografia scenografia
Piotr Peszat muzyka
Patrycja Marszałek Yelizavieta Tereshonok Agnieszka Bednarz-Tyran Natalia Myczewska choreografia i performans
Anna Zawisza wykonanie arii
Weronika Wawryk multimedia i identyfikacja graficzna
Izabela Zawadzka współpraca dramaturgiczna i produkcja
Krakowski Teatr Tańca produkcja

Próba odczytania kobiecych bohaterek operowych w duchu refleksji Carolyn Abbate, która w tekście Opera; or the Envoicing of Women wskazuje na możliwość wydobycia z partytury i muzyki ukrytego głosu kobiecej sprawczości.

W centrum pracy znajdą się cztery postaci – bohaterki oper: Medea (Luigi Cherubini), Salome i Elektra (Richard Strauss) oraz Turandot (Giacomo Puccini) – tradycyjnie przedstawiane jako ofiary namiętności, szaleństwa lub fatum. Spektakl Opera.exe będzie wydobywał z ich historii motywy oporu, emancypacji i radykalnego sprzeciwu wobec porządku patriarchalnego, w którym zostały zamknięte. Spektakl rozwija ideę ucieleśnienia głosu, który w operze był dotąd zawłaszczany przez męskie spojrzenie. Podążamy za intuicją Abbate, że opera jest medium mogącym otworzyć przestrzeń dla kobiecej podmiotowości.

W warstwie ruchowej praca performerek z Krakowskiego Teatru Tańca skoncentruje się na przełożeniu emocjonalnych i dźwiękowych jakości poszczególnych bohaterek na język ciała – ciała, które nie jest już ludzkie, lecz postludzkie, hybrydyczne, robotyczne, przyszłościowe.

Spektakl zrealizowany w klimacie science fiction – potencjalnej przyszłości i możliwych rozwojów technologicznych. Ciała performerek staną się wehikułami transformacji, przestrzeniami, w których zakodowane zostaną dawne operowe narracje, przepisane w nowym, technologicznym i emancypacyjnym kontekście. Warstwa muzyczna, przygotowana przez Piotra Peszata, stanowi kluczowy element dramaturgicznej konstrukcji. Kompozytor przetwarza klasyczne arie na nowoczesne, elektroniczne struktury dźwiękowe. Wykorzystane fragmenty librett i rozpoznawalne motywy stają się materiałem do dekonstrukcji – muzycznego palimpsestu, który rezonuje z cielesnym działaniem performerek. Arie nie będą wykonywane na żywo, lecz ich obecność zostanie podkreślona przez nagranie wideo śpiewaczki, wyświetlane na ruchomym ekranie stanowiącym piątą osobę performującą. Dramaturgia spektaklu zakłada nie tyle linearny rozwój fabuły, ile wrażeniowe odkodowywanie kolejnych części dedykowanych bohaterkom. Każda z nich zbuduje własną przestrzeń ekspresji i zaprosi do odczytania fragmentu swojej historii, która – dopiero w zderzeniu z pozostałymi – wybrzmi jako silny gest oporu wobec przypisanych ról i narracji, prowadząc do możliwego wyzwolenia.