Rytuał VI | Sacrum Profanum

O wydarzeniu

Spotykają się tu dwie odrębne praktyki, których nie próbujemy sprowadzać do wspólnej, uniwersalnej duchowości. Łączy je skupienie na pojedynczym dźwięku, czas potrzebny do jego rozwinięcia oraz praca artystów, którzy nie traktują odziedziczonych instrumentów jak muzealnych eksponatów.

Timothy Archambault rozpocznie prawykonanie KRKACCRETION w niemal całkowitej ciemności. Wąski słup światła obejmie wyłącznie trzymany przez niego flet. Najpierw artysta potrząśnie w siedmiu kierunkach naszyjnikiem z kości i zębów zwierząt oraz jeleniej skóry, podarowanym mu przez Ajawajawesiego, członka algonkińskiej starszyzny. Gest ma skupić uwagę słuchaczy, zanim rozpocznie się właściwa kompozycja.

Archambault zagra akustycznie na tradycyjnym algonkińskim flecie – pibigwanie, wykonywanym z cedru lub olchy. Dla Algonkinów instrument ten jest twórcą wiatru albo jego istotą. Służył między innymi do naśladowania odgłosów natury, samotnej kontemplacji i przekazywania sygnałów. W KRKACCRETION cichy początek będzie stopniowo ustępował miejsca kolejnym rozszerzonym technikom fletowym, które tworzyć będą coraz gęstszą strukturę.

Praktyka Archambaulta zyskuje w tej przestrzeni dodatkowy rezonans. Na albumie Chìsake artysta sięgał do śpiewów obrzędu shaking tent, a forma instalacji Si On i Jakuba Ziółkowskiego przywołuje szerszą ideę rytualnego namiotu. Powstaje między nimi wizualne echo, a nie rekonstrukcja konkretnej tradycji.

Madhuvanti Pal sięga do tradycji dhrupadu – jednej z najstarszych żywych form północnoindyjskiej muzyki klasycznej. Gra na rudra vinie, długiej cytrze z dwoma rezonatorami wykonanymi z tykw. Choć dawne rzeźby i miniatury przedstawiają kobiety grające na tym instrumencie, w późniejszej praktyce przez długi czas był on dla nich niedostępny. Album Pal The Holy Mother Plays the Rudra Veena stał się pierwszą płytą długogrającą nagraną przez kobietę grającą na rudra vinie. Artystka nie tylko wykonuje muzykę, lecz także samodzielnie buduje i modyfikuje swoje instrumenty. W Krakowie Pal wykona wybraną ragę z akompaniamentem tanpury żeńskiej. Jej ciągły dźwięk wyznaczy nieruchomy punkt odniesienia, wokół którego przez 45 minut będą rozwijać się kolejne wysokości, ornamenty i napięcia.

U Archambaulta muzyka powstanie przez nawarstwianie, u Pal – przez cierpliwe odsłanianie możliwości zawartych w radze. Obie metody wymagają czasu, ciszy i koncentracji, ale prowadzą do dwóch różnych światów.

Więcej informacji i szczegółów o koncercie znajduje się na stronie Festiwalu Sacrum Profanum 2026.

English version: To read the descriptions and find out more in English, please visit the Sacrum Profanum website