Spoon River – premiera spektaklu | Teatr Cinema, Teresa i Andrzej Wełmińscy

„Spoon River” to teatralna podróż przez pejzaż pamięci, zbudowana z fragmentów życia i głosów umarłych, które powracają, by opowiedzieć swoje historie. Inspiracją do spektaklu stał się poetycki zbiór epitafiów autorstwa Edgara Lee Mastersa. W przedstawieniu pojawiają się również teksty innych twórców, między innymi Tadeusza Różewicza, Pietro Citatiego, Gustava Meyrinka oraz Stefana Themersona.

„Obraz w lustrze jest zawsze odbiciem teraźniejszości. To w nim budzi się przeszłość, która ukazuje nam podobieństwa lub zmiany. W ten sposób nigdy nie możemy uniknąć przeszłości, ponieważ jest ona nieustannie przywoływana do teraźniejszości.”
W „Spoon River” widzimy ludzi samotnych, żyjących w duchowej izolacji, zdanych wyłącznie na siebie. Poeci, malarze, filozofowie, ludzie nauki i religii nie znajdują tu zrozumienia. Kult rzeczy, posiadania, pieniądza i władzy panuje w Spoon River niepodzielnie.

„Spoon River” nie rekonstruuje linearnych biografii, lecz splata je w kalejdoskop dramatycznych miniatur, które ukazują nie tylko bohaterów, ale także nas samych – widzów. To teatr wspomnień, refleksji i konfrontacji, w którym powaga przeplata się z ironią, a śmierć okazuje się początkiem nowego opowiadania.

Po spektaklu odbędzie się spotkanie z twórcami, które poprowadzi Arti Grabowski.

Reżyseria, scenariusz, scenografia: Zbigniew Szumski, Teresa i Andrzej Wełmińscy
Kostiumy: Teresa Wełmińska
Muzyka: Katarzyna Klebba, Paweł Paluch, Giuseppe Verdi, Peter Gundry
projekcje wideo: Zbigniew Szumski
montaż wideo: Marek Oleksy/Zbigniew Szumski

Obsada:
Anna Krych
Izabela Terek-Jopkiewicz
Tadeusz Rybicki
Andrzej Wełmiński
Teresa Wełmińska
Kasia Wełmińska
Andzik Andrzej Kowalczyk

Produkcja: Arti Grabowski, Katarzyna Rotkiewicz-Szumska

Spektakl jest efektem współpracy Teatru Cinema z Teresą i Andrzejem Wełmińskimi, wieloletnimi członkami Teatru Cricot 2.

Premiera: 18 listopada 2025, Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka

Organizator: Stowarzyszenie Teatralne Teatr Cinema
Współorganizator: Instytut im. Jerzego Grotowskiego
Partner: Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka

***

Teatr „Cinema” powstał w 1992 roku we wsi Michałowice, niedaleko Szklarskiej Poręby w województwie jeleniogórskim. Założycielem niezależnej wobec sceny dramatycznej grupy jest Zbigniew Szumski, plastyk i scenograf. Teatr autorski Szumskiego zadomowił się daleko od teatralnego życia centralnych polskich miast, w oderwaniu od przywiązania do tradycji klasycznego teatru.
Teatr Szumskiego kojarzony jest przez krytyków głównie z twórczością Tadeusza Kantora. Plastyczna, głęboko surrealistyczna płaszczyzna spektakli „Cinemy” zdaje się dominować w aspekcie formalnym, przypominając oniryczne malarstwo René Magrite’a. Estetycznie, ale i pod względem tematycznego zainteresowania codziennością, spektakle Szumskiego nawiązują do dokonań dadaistów, teatru absurdu, a także mizerabilistycznej wrażliwości Mirona Białoszewskiego. Oczywiste jest również nawiązanie do Becketa, a także (przede wszystkim w kabaretach) „Latającego cyrku Monty Pythona”. Zbigniew Szumski, przyznaje się ponadto do swojej fascynacji twórczością Kurosawy, Zbigniewa Rybczyńskiego i Janusza Wiśniewskiego. Gotowość skupienia uwagi na rzeczach błahych, twórcze trawestowanie rytuałów codziennego doświadczenia na język teatru – to podstawowa materia z której powstają spektaklu Teatru „Cinema”. I choć większość z nich nie zawiera słów, ich konstytutywną cechą jest poetyckość. Efektem starannego spojenia obrazu, dźwięku i ruchu scenicznego jest swoisty poetycki obraz, który scena po scenie czyta się niczym liryczny tekst. Mimo licznych inspiracji, kreacja artystyczna wypracowana przez zespół „Cinemy” stanowi niepowtarzalne i wyjątkowe zjawisko.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.